Koereiger. [Bubulcus ibis]

Deutsch: Kuhreiher

English: Cattle Ecret

 

 

Koereiger bij de graafmachine in Oudeschans.

 

Deze keer een enigszins tropisch aandoende vogel: de Koereiger. Waar mijn vogelvriend Andre twaalf keer naar een waarnemingsplek moest, had ik aan twee keer genoeg. Je kunt er niets van zeggen, want voor het zelfde geval zit de vogel ergens ver weg in een weiland, waar je niet kan komen. Je wilt altijd een foto maken, waar de vogel zo dicht mogelijk bij zit. Toen ik vanmorgen op pad ging had ik geen idee waar hij zou zitten. Toen ik vlak voor Oudeschans was zag ik een 18-tal Knobbelzwanen en een Wilde zwaan in een stuk grasland. Wat bleek: de vogel zat heel ver weg. "Gelukkig" voor mij kwamen er na korte tijd twee kraaien overvliegen en de Koereiger schrok zo erg, dat hij opvloog en naar de bekende plek vloog. Toen ik er naar toe reed, zag ik hem half verscholen onder de graafmachine staan.

 

Koereiger.

Koereiger.

Ik heb de gok gewaagd om over de stalen rijplaten te rijden en zodoende kwam ik tot op 4 meter bij de vogel. Hij bleef rustig zitten en schonk maar amper aandacht aan mijn auto. Hij liet alles rustig over zich heen gaan en ik had een paar mooie foto's.

Enige belangrijke kenmerken van deze vogel zijn:

Lengte van plusminus 50 cm en een spanwijdte van tussen de 85 en 95 cm. Hij foerageert graag in droge gebieden, zoals akkers en graslanden en tussen de koeien, die de insecten en muggen opjagen als ze lopen te grazen. Ook verblijft hij graag in dras/plas gebieden. Hij komt het meest voor in zuid Frankrijk, maar breidt zich steeds verder uit naar het noorden. Trekt over korte afstand.

De vogel is te herkennen aan de gedrongen vorm en de grote gele snavel en blauw-grijze poten. In de paartijd zijn de snavel en poten rose-achtig. Opvallend is het grote gele oog met een gitzwarte iris. 

 

 

 

Siberische braamsluiper [mogelijke soort] in de Eemshaven.

                                                                                Lat. naam: Sylvia curruca blythi

                                                                           English: Lesser White Throat ssp blythi

  

Deze [ondersoort]soort zit al een paar weken in het duindoorngebied, grenzend aan de voormalige koelbakken van de Eemscentrale, in het oostelijk deel van de Eemshaven. Ik ben er geweest op 28 december 2013.

Rond de klok van 11 uur was ik, onder telefonische begeleiding op de plek aangekomen

waar de vogel moest zitten. Het is een open plekje tussen de bossages. Er vlogen enkele Pimpel- en Koolmezen, een Roodborstje, een Winterkoning en een Zwartkop rond. Ik ben op de open plek blijven staan met de zon in de rug. Tegen 11.50 uur zag ik iets licht-bruins in de ondergroei bewegen. Even later vloog de gezochte vogel boven in een duindoorn, om zich te goed te doen aan de insecten, die zich tussen de bessen hebben verstopt. Zo af en toe wordt er ook een besje van de Duindoorn gegeten. Kort daarop vloog hij weer in het dichte struikgewas, om zijn verenkleed weer in orde te brengen. Daarna was het weer eten geblazen. Op een afstand van zo'n 6 meter bij mij vandaan, kon ik leuke opnamen maken. tegen kwart over 12 vloog hij verder weg, om uit het zicht te verdwijnen, maar dat vond ik niet erg, want ik had mooie foto's van deze zeldzame doortrekker.

Erkenning: Met de huidige kennis van de kenmerken en zonder DNA-materiaal, is deze soort door het CDNA, nog niet als aparte "soort" erkent. het is nu nog een ondersoort van de "noordelijke" Braamsluiper.

Daar gaat 'ie.

Huismus [Passer domesticus].

Huismus, mannetje.

Huismus, vrouwtje.

Huismus-vrouwtje met 2 jongen.

Engels: House Sparrow
Duits: Haussperling
Gronings: Graauw Jobke

Zelfs mensen die geen vogels kijken en herkennen, schrikken ervan dat een vogel die 100-den jaren lang een bekend straat- en tuinbeeld was, hard in aantal achteruit ging en inmiddels op de Rode Lijst staat. Dit "Straatschoffie" heeft het de laatste jaren erg moeilijk, omdat de mensen te opgeruimd worden en niet meer zoveel voedsel weggooien, zoals door de broodkruimels van het tafelkleed buiten uit te kloppen. Ook zijn de tuinen en erven opgeruimder dan ooit. De Huismus is een scharrelaar. Ze zoeken hun voedsel zowel in het gras als op een kale akker. Het zijn echte alleseters, maar de jongen worden, in het begin vooral gevoerd met allerlei insecten, omdat zich hierin groeizame en noodzakelijke eiwitten bevinden.
Ze broeden onder dakpannen [oude cement pannen] die niet al te passend op het dak liggen. Tegenwoordig zijn de meeste gebouwen bedekt met zgn. "sneldekkers". Vaak worden er dan ook nog strippen gebruikt die in de grotere naden en onder gevel- en nokpannen worden geplaatst, zodat de mussen en spreeuwen niet meer "onder de pannen" kunnen komen. Thuis heb ik al jaren een zgn. "mussenhotel" aan de gevel geplaatst en Gierzwaluw-pannen op het dak. Dat hier niet alleen de mussen gebruik van maken zal duidelijk zijn. Mijn "hotel" wordt al jaren gebruikt door Kool- en Pimpelmezen en de dakpannen door spreeuwen. Ik vind het best.
De mannetjes zitten in het voorjaar op de rand van de dakgoot te zingen om een vrouwtje te lokken.

Jonge Huismussen, "Wat loopt daar"? 

De mussen bij ons in de wijk broeden wel veel in nestkasten, maar even zo goed wordt er in boomholtes gebroed. De vrouwtjes leggen 4-6 eieren en broeden ongeveer 14-16 dagen. De jongen worden door beide ouders gevoerd. Ze hebben meerdere legsels per jaar en broeden in los-kolonie verband. Soms zie je grote groepen in de tuin, vooral na het broedseizoen, waarin ook veel jongen zitten, die na het uitvliegen op de grond worden gevoerd en niet terugkeren in het nest.
Nu, in de winterperiode, komen de vogels af op voedertafels en vetbollen. Omdat hier dan meerdere vogels bij elkaar zitten, zie je ook af en toe een Sperwer langs komen, om te kijken of er voor hem ook nog wat te eten valt. Soms lukt het, maar vaak niet, omdat de vogels dan in de dekking van een heg of andere dichte struiken vliegen.

Huismus-jong wordt gevoerd.

De Huismus is een vogel die voorkomt in heel Europa. In Italië en op Sardinië, komt de Italiaanse mus voor. Een aparte soort, evenals in Spanje.

Het is een "standvogel", die weinig van plaats verandert tijdens de trekperiode.

De dramatische achteruitgang van de Huismus, lijkt inmiddels wat af te remmen. In de eerste 75 jaar van de vorige eeuw, domineerde de Huismus het straatbeeld, maar gerekend vanaf 1960 is het aantal broedparen meer dan gehalveerd, tot naar schatting 500.000 tot 1 miljoen paartjes nu. 

Bij geen andere vogelsoort zijn mensen van zo nabij getuige geweest van de achteruitgang.

[Bron: Tuinvogeltelling en Sovon]. 

Sperweruil. [Surnia ulula].

Duits: Sperbereule.

Engels: Hawk Owl.

Sperweruil.

De Sperweruil ziet beweging. 

Zondag 24 november 2013 kwam er op de website van www.waarneming.nl een melding van een Sperweruil, in de wijk Marslanden in Zwolle. Dit is dan de derde waarneming voor Nederland vanaf 1999. De vogel zou reeds een week eerder waargenomen zijn. De daar op volgende dagen was het voor mij een wikken en wegen, om vanuit Delfzijl naar Zwolle te reizen. Om alleen te gaan, daar had ik geen zin in en enkele vogelvrienden bij mij in de buurt, hadden het te druk. Dus, dan ga ik maar niet. Totdat een andere vogelvriend op vrijdagavond belde en zei: "Als je er nog heen wilt, kun je morgenvroeg zo instappen". Dus toch nog de gelegenheid voor mijn eerste Sperweruil., een uiterst zeldzame soort in Nederland.

We zijn zaterdagmorgen om 07.00 uur vanuit Zuidbroek vertrokken en waren om half 9 op de plek van bestemming: de Marsweg. Toen we er aankwamen, waren we al niet de eersten meer. een 50-tal vogelaars liepen met camera's, verrekijkers en telescopen op het fietspad, cq secundaire-weg. Het begon net licht te worden door de grauwe wolken.Bij onze aankomst zat de vogel op een lichtmast langs het sportveld, om even later in een boom te vliegen, toen naar de andere kant van de weg en even later weer terug naar een boom, boven de sloot, langs het sportveld. Steeds maar rondkijkend wat er allemaal beneden hem gebeurde. En ja hoor, even later ving hij een dikke vette muis, die hij verorberde op een boomtak. Men vertelde mij dat hij wel 5-6 muizen per dag at. Ook had hij al een mol en een rat gevangen.

Het heen en weer vliegen van de uil herhaalde zich een paar keer onder het oog van inmiddels zo'n 200-250 vogelaars. tegen 11.00 uur begon het te motregenen en wij vonden het tijd worden om huiswaarts te keren, met voldoende foto's. We hadden beiden een nieuwe soort en een fijne dag gehad.

Kenmerken van de Sperweruil:

De vogel heeft een lengte van 35-43 cm en een spanwijdte van zo'n 70-82 cm. Hij leeft voornamelijk in naald- en loofbossen van midden- tot noord-Scandinavië, in de nabijheid van moerassen en watergebieden. Meestal broedt hij op de bovenste richel van een berg.

Deze Sperweruil is tot vandaag 2 december, 1628 keer gemeld op www.waarneming.nl

Er werd niet alleen gefotografeerd.

De winter komt eraan.

Deze boom heeft een gedeelte tijdens de storm verloren.

De Elfenbankjes op een boomstam.

 De zware storm van 1½ week geleden is geluwd, maar de eerste speldenprikken van de winter zijn al weer zichtbaar. Zo ook in het Biessummerbos. Overal zie je de wit omrande bladeren, planten en grassen. Vanmorgen konden de handschoenen wel weer aangetrokken worden want het was erg fris op de fiets.
 Op de, jaren geleden afgezaagde boomstammen hebben zich een soort kleine Elfenbankjes geposteerd. Langzaam aan zullen ze de boomstam "opeten" en het restant wordt teruggegeven aan de natuur en nieuwe planten zullen er gaan groeien.

IJskristallen op een bodemplant.

 Op de vele kleine plasjes water, die op de fietspaden liggen, hebben zich de eerste ijspegels gevormd.

IJskristallen op een plasje water.

 De Kardinaalsmuts heeft zijn blad laten vallen en toont nu zijn mooiste vruchten, die erg giftig zijn, maar als we een aantal weken verder zijn zullen de vruchten afgestorven zijn. Dan is het weer wachten op het volgend jaar,

Kardinaalsmuts.

Met kristal omrand blad.

 Over het grasland, waar in de zomer de reeën lopen, heeft zich een dunne witte deken gevormd van kleine ijskristallen.

Overzicht over het grasland met ijskristallen.

Walnoot [Juglans regia, L-1753]

We gaan een boom opzetten over de Walnoot of Okkernoot.

Noten soorten door vorm van de noot.

De soort komt voor in grote delen van Zuid- en West Europa behalve in de Scandinavische landen. De vorm van de noot hangt samen met de soort. De onrijpe vruchten zijn beschermd met een dikke, iets kleverige bolster. [Denk aan de kastanje].

De Walnotenboom in volle glorie.

De Walnoot kan een hoogte bereiken van ongeveer 15 meter en een breedte van 10 meter. De boom komt meestal voor in grotere tuinen en parken en dan vooral om zijn fraaie, dichte kroon. De noot-productie is minder interessant. Wel moet gezegd worden dat het vlees in de keiharde schaal, bijzonder smakelijk is. Als de boom is geënt op een goede onderstam, kan de noot productie redelijk zijn.

De vruchten [noten] in de boom.

De bloeitijd loopt van april tot en met eind mei. Aan dezelfde boom komen zowel mannelijke als vrouwelijke katjes. Wisselende weersomstandigheden in het voorjaar, beïnvloeden de bloei en de vruchtzetting. Het gebeurd ook dat de mannelijke katjes eerder bloeien dan de vrouwelijke. Soms heeft dit voordeel, vooral in een late vorstperiode in het voorjaar.

De vruchten van dichtbij.

De boom houdt van een humusrijke, luchtige grond en een goede afwatering van het hemelwater. Snoeien wordt alleen gedaan door het verwijderen van dood hout. Rijpe noten moeten vanzelf uit de boom vallen. Wordt er wel geschud of geplukt, dan bestaat de kans op beschadiging en het zgan. "bloeden" van de boom. De vrucht [noot] is na rijping door drogen en goed ventileren, nog zeker 2 jaar houdbaar en geschikt voor consumptie. In de herfst en winterperiode wordt de noot ook verzameld en gegeten door Gaaien en Eekhoorns. Die verstoppen de vruchten in de buurt van een boomstam, om later, als er sneeuw ligt, weer opgezocht en gegeten te worden.

De vruchten uit de schil.

Nutswaarde.

In tuinen bij kastelen en buitenplaatsen, kreeg de Walnoot een voorname rol toebedeeld: "Pronken met een majestueuze exoot". Bij boerderijen had de Walnoot meer een functie om muggen weg te houden bij de koeienstal. De bladeren bevatten de stof "juglandine", een stof die muggen op afstand houdt. In de meubelindustrie dient het walnoot-hout voor het fineren van o.a beukenhout en produceren van meubelen. De noten worden ook gebruikt voor de productie van "notenlikeur".

Profiel van de boom in de winter.

Foto van de bloeiwijze volgt in het voorjaar.

VRS Schiermonnikoog.

Het juiste adres.

Zondag 6 oktober 2013 zijn we met 18 vrijwilligers van de Zwanenwerkgroep Avifauna Groningen, tijdens hun jaarlijkse uitstapje op Schiermonnioog beland. Al direct vanaf de boot zagen we een Dwerggans met 3 hybriden en veel Brand- en Rotganzen op de weilanden. Jan Beekman en André Boven zijn de drijvende krachten achter dit gebeuren. Ze hadden een afspraak gemaakt met de VRS Schiermonnikoog, om een bezoek te brengen aan dit ringstation Het Groene Glop. [Dit is het Schiermonnikoogse woord voor "een lage natte duinvallei"]. Om 11 uur waren we er en kregen een interessante, uitgebreide uitleg door o.a André van Loon, over het ringen van kleine vogeltjes. Wij zijn immers alleen maar "zwaargewichten" gewend.  

Aandachtige toehoorders.

 Jaarlijks ringen ze hier zo'n 7-8000 vogeltjes. Soorten als: Kool- en Pimpelmees, Heggenmus, Winterkoning, Roodborst, Waterral, Gaai en af en toe een Sperwer gaan door hun vakkundige vingers. Maar ook zeldzamere soorten als: o.a. Goudlijster, Pallas boszanger, Bladkoning, Kleine vliegenvanger. Op 17 augustus 2013, werd sinds 1991, de 15.000 ste Fitis gevangen en geringd. Het gebouw is ongeveer 50 jaar oud, maar voldoet nog goed als onderkomen voor hun werkzaamheden.

Gevangen vogeltjes "in de zak"

Deze Sijs is geringd.

"Jij mag hem weer loslaten".

 Als je bedenkt dat het gemmiddeld gewicht van hun gevangen vogeltjes 20 gram is, dan ring je een totaal gewicht van 7000x20 gram is 140 kg. Dit gewicht wordt bij ons al door de 12-de of 13-de Knobbel gehaald. Na het afscheid van de VRS zijn we een kop koffie met "wat"erbij, of iets dergelijks gaan drinken in het dorp en verder gefietst over het mooie eiland. We zagen bij de Westerplas o.a. Pijlstaart, Lepelaar, Slobeenden, Kleine zilverreiger en als toegift een overvliegende Rosse franjepoot. Later in de middag zagen we ook nog 3 Roodhalsganzen tussen de Brandganzen in de Bankcspolder. Op de pier van de jachthaven werd nog een alu-ring afgelezen van een Zilvermeeuw. Langs de dijk tussen de jachthaven en de Strekdam naar de boot, zagen we nog een Kokmeeuw met een witte kleurring [Wit VEV0]. Uit de terugmelding bleek het een vogel te zijn die was geringd in Leiden door Frank Majoor, op 25-12-2012. Dit was de eerste aflezing buiten Leiden.

Roodhalzen kijken.

Deze was geringd.

 Al met al een zeer geslaagde dag en voor herhaling vatbaar.
Bron:
VRS Schiermonnikoog [www.vogelringschier.nl]
Peter Volten
Ko Veldkamp [www.natuurlijknatuur.blogspot.com]